Zjawisko przemocy

Przemoc w rodzinie - to zamierzone i wykorzystujące przewagę sił działanie, skierowane przeciwko członkom rodziny, które narusza ich prawa i dobra osobiste, powodując cierpienia i szkody.
Aby rozpoznać przemoc wobec najbliższych, należy zwrócić uwagę na cztery podstawowe kryteria jakie przemoc charakteryzują:

  •  intencjonalność,
  •  asymetria sił,
  •  naruszenie praw i dóbr osobistych
  •  oraz powodowanie cierpienia i szkody.

Intencjonalność – sprawcy przemocy zwykle zachowują się w sposób nieprzypadkowy i zamierzony. Intencjonalność nie musi oznaczać celowego zadawania bólu i krzywdzenie ofiary, co często próbują wyjaśniać i udowadniać sprawcy przemocy. Intencją sprawcy może być bowiem dążenie do uzyskania władzy i kontroli nad członkami rodziny i dążenie do ich bezwzględnego posłuszeństwa. Jest przekonany, że on wie najlepiej co jest dobre dla osób, które krzywdzi, tylko on ma rację i inni muszą się mu podporządkować.

Asymetria sił- oznacza przewagę jednej ze stron, jedna osoba jest słabsza a druga silniejsza. Nie chodzi tutaj tylko o przewagę fizyczną, zwykle w przypadku przemocy chodzi również o przewagę emocjonalną, materialną, kulturową i psychiczną. Sprawca może mieć przewagę w postaci dysponowania pieniędzmi, jakie „tylko on zarabia”, może zajmować ważne stanowisko.

Naruszenie godności i praw - sprawca poniża ofiarę, ośmiesza ją w towarzystwie innych osób, odbiera jej prawo do szacunku, godności, tajemnicy korespondencji, kontaktów z rodziną. Zabrania podejmowania lub wykonywania pracy zarobkowej. Często sprawca traktuje swojego partnera jak przedmiot pozbawiony praw i utrudnia życie codzienne.

Powodowanie cierpienia i szkody – zachowania sprawców powodują cierpienia lub szkody nie tylko fizyczne /urazy, załamania/ ale przede wszystkim psychiczne /zniszczenie poczucia własnej wartości i godności/. Szkody mogą więc być niezauważalne a nawet odroczone w czasie. Często ofiary po długoletnim doznawaniu przemocy nabierają przekonania, że zasługują na takie traktowanie.

Jeśli wszystkie wymienione cztery warunki zostaną spełnione, będziemy mówili, że ktoś stosuje przemoc wobec drugiej osoby.